Het stookseizoen is een paar weken bezig en ineens ziet u ze: donkere streepjes tussen de planken. Kruimels verdwijnen erin en ’s avonds hoort u de vloer af en toe tikken. Het voelt alsof er iets mis is met de vloer, of met degene die hem gelegd heeft.
Meestal valt dat mee. Elke houten vloer reageert op de lucht in huis. Toch verdienen sommige kieren wel aandacht. Hieronder leest u hoe ze ontstaan, wanneer ze normaal zijn en wat u eraan doet.
Hout krimpt en zwelt met de lucht mee
Hout neemt vocht op uit de lucht en geeft het weer af. Bij vochtige lucht zwelt het, bij droge lucht krimpt het. Dat gebeurt bijna alleen in de breedte van de plank, dwars op de nerf. In de lengte beweegt hout nauwelijks. Daarom ziet u kieren langs de lange kanten van de planken en bijna nooit aan de kopse kanten.
Bij een luchtvochtigheid rond de 55 procent heeft hout een vochtgehalte van ongeveer 10 procent. Bij 30 procent droogt het langzaam terug naar zo’n 6 procent. Volgens een vuistregel van Centrum Hout werkt hout dwars op de nerf 0,15 tot 0,3 procent per procent verschil in houtvocht. Een plank van 20 centimeter breed die 3 procent droger wordt, krimpt dus al snel 1 tot 2 millimeter. Precies de kier die u in januari ziet.
Waarom juist in de winter, en wat vloerverwarming doet
Koude buitenlucht bevat weinig waterdamp. Warmt u die binnen op tot 20 graden, dan daalt de relatieve luchtvochtigheid flink. In veel huizen zakt die in de winter naar 30 procent of lager. Goed geïsoleerde huizen met mechanische ventilatie worden vaak nog droger.
Vloerverwarming versterkt het effect, omdat de warmte direct onder het hout zit. Parketfabrikanten adviseren daarom om de oppervlaktetemperatuur van de vloer onder de 27 graden te houden. Bij watervloerverwarming komt dat neer op een watertemperatuur van hooguit ongeveer 40 graden.
Massief hout of lamelparket: dat scheelt veel
Bij een massieve vloer is elke plank van boven tot onder één stuk hout. Hoe breder de plank, hoe groter de kier in de winter. Brede massief eiken planken laten dus het meest zien. Bij een visgraatvloer zijn de stroken smal en vallen de naadjes minder op.
Lamelparket, of meerlaags parket, heeft een toplaag van hardhout op een onderlaag waarvan de houtvezels dwars op de toplaag lopen. Die lagen houden elkaar in bedwang. Daardoor is lamelparket veel stabieler, en daarom wordt het ook vaker op vloerverwarming gelegd.
Wanneer is een kier normaal?
Een vuistregel uit de branche: bij massief eiken zijn seizoenskieren tot ongeveer 2 millimeter normaal. Er is weinig aan de hand als u dit herkent:
- De kieren komen in het stookseizoen en worden in het voorjaar weer kleiner.
- Ze zitten verspreid over de hele vloer.
- De planken liggen vlak en voelen stevig aan.
Laat de vloer wel bekijken als u dit ziet:
- Kieren die ook in de zomer open blijven, of elk jaar breder worden.
- Kieren op maar één plek, zoals bij de schuifpui, boven de verdeler van de vloerverwarming of rond een oude lekkage.
- Planken die opbollen, aan de randen hoger staan dan in het midden of loskomen.
- Om de paar planken één hele brede kier. Vaak heeft de lak dan een groepje planken aan elkaar geplakt, zodat ze als één blok krimpen.
- Donkere randen of een muffe lucht. Dan speelt er vocht. Lees daarover meer bij zwarte vlekken en watervlekken in uw houten vloer.
Twijfelt u of de lucht te droog is? Een hygrometer kost een paar tientjes. Hang hem midden in de kamer, niet bij een raam of de verwarming.
Wat helpt tegen kieren
De oplossing zit bijna altijd in het binnenklimaat. De meeste parketfabrikanten adviseren een relatieve luchtvochtigheid van ongeveer 45 tot 60 procent, bij 18 tot 22 graden. Onder de 40 procent wordt de kans op kieren groot.
- Een luchtbevochtiger in het stookseizoen. Bakjes water aan de radiator doen weinig. Vul een ultrasone bevochtiger met gedemineraliseerd water, anders komt er wit kalkstof op uw vloer en meubels. Zet hem op een kast of tafel, zodat de nevel niet op het hout neerslaat.
- Niet doorschieten. Boven de 65 tot 70 procent gaat hout uitzetten en krijgt u condens bij de ramen.
- Vloerverwarming rustig aan. Zet hem in het najaar stap voor stap hoger. Een constante temperatuur is beter dan ’s nachts uit en ’s ochtends vol aan.
- Geduld. Winterkieren trekken in het voorjaar meestal vanzelf bij. Kijk het eerst een heel jaar aan.
Kieren vullen of kitten: alleen in bepaalde gevallen
Kieren dichtkitten ligt voor de hand, maar is meestal geen goed idee. Vult u in de winter, dan heeft het hout in de zomer geen ruimte om uit te zetten. De vuller wordt eruit gedrukt of de planken komen omhoog. Vult u in de zomer, dan krimpt het hout in de winter los van de vuller en heeft u alsnog een kier.
Vullen heeft wel zin als de kieren het hele jaar even breed blijven, zoals vaak bij oude grenen vloerdelen. Een vakman lijmt dan dunne houten latjes in de kieren, alleen vast aan één kant, zodat ze met één plank meebewegen. Dat gebeurt tijdens een schuurbeurt en is werk voor ons zusterbedrijf MP Schuurtechniek. Kleine, stabiele kieren kunnen soms dicht met een flexibele parketkit in de kleur van het hout.
Waarom water in de kieren kwaad doet
Bij het dweilen loopt water de kieren in. Daar komt het bij de zijkanten van de planken, die meestal niet of nauwelijks zijn afgewerkt en water opzuigen als een spons. De randen zwellen, de plank gaat hol liggen en na het drogen kan hij verder krimpen dan eerst. Bij eiken kunnen de randen donker kleuren, bij lamelparket kan de onderlaag opzwellen. En vuil in de kier wordt modder die blijft zitten.
Zuig de kieren daarom eerst uit met een smal mondstuk, in de lengterichting van de planken. Dweil daarna met een mop die zo goed is uitgewrongen dat de vloer binnen een minuut droog is. Spuit nooit water rechtstreeks op de vloer.
Wat een reiniging wel en niet doet
Eerst het eerlijke antwoord: reinigen maakt kieren niet dicht. Een kier is een kwestie van vocht in het hout, niet van vuil.
Wat reinigen wel doet, is het vuil uit de kieren, de nerf en de V-groeven halen zonder dat de vloer nat wordt. Het vuile water gaat meteen de machine in, dus er blijft niets in de kieren staan. Daarna komt er een nieuwe beschermlaag op, zodat het hout minder snel vocht opneemt als er iets gemorst wordt. Meer over de werkwijze vindt u op de pagina houten vloer laten reinigen.
Tijdens de gratis vloerinspectie kijken we ook naar de kieren. Met 35 jaar ervaring is snel te zien of het gewone seizoensbeweging is of dat er iets anders speelt. U hoort eerlijk wat zinvol is: reinigen, de winter afwachten, of vullen bij een schuurbeurt.
Twijfelt u over de kieren in uw vloer?
Maak een foto met een munt ernaast voor de maat en stuur hem via WhatsApp, of bel 06 21 93 43 71. U kunt ook direct een gratis vloerinspectie aanvragen, met eerlijk advies. Twijfelt u nog tussen reinigen en schuren? Lees dan eerst houten vloer reinigen of schuren.